Mata Hari, casus olarak kurşuna dizilen dansçı
Paris, 1917
Bu dosya bir kurgu eseridir. Oyundaki karakterler, isimler, mekânlar ve olaylar gerçek kişileri yansıtmaz. Aşağıdaki metin, ilham kaynağı olan gerçek olayın kamuya açık kaynaklara dayanan olgusal bir özetidir.
1876'da doğan Hollandalı Margaretha Zelle, 1905'ten itibaren Paris'te kendini Cavalı bir prenses olarak tanıtan dansçı Mata Hari adıyla ünlendi. Birinci Dünya Savaşı'nda tarafsız bir ülkenin vatandaşı olarak sınırları kolayca aşıyor, birçok ülkeden subay ve siyasetçiyle görüşüyordu. 1916'da Fransız karşı istihbarat servisi Deuxième Bureau, bir milyon frank vaadiyle onu ajan olarak kullanmayı kabul etti.
1916'nın sonunda Madrid'de Alman askerî ataşesine yaklaştı. Ocak 1917'de ataşe, Berlin'e Fransızların zaten okuyabildiği bir kodla, biyografisi kendisininkiyle örtüşen H-21 kod adlı bir ajan hakkında telsiz mesajları gönderdi. Büro ayrıca onun Belçika'daki altı ajanın ismini aldığını ve Madrid yolculuğundan sonra Almanların bunlardan birini idam ettiğini öne sürdü. 13 Şubat 1917'de Champs-Élysées'deki bir otelde tutuklanan Mata Hari, bir Alman diplomattan 20.000 frank aldığını kabul etti, ama bunun bir sevgilinin parası olduğunu söyledi ve odasında bulunan gizli mürekkebe makyaj dedi.
Kaynaklar
Oyunda
Eflatun Kâğıt
Paris, çarşamba, 7 Şubat 1917, saat 23.00. Paris'in en şık caddesindeki Hôtel Bellerive'in 112 numaralı süitinde hâlâ bir hayranın bıraktığı çiçekler ve pudra kokusu var. Dışarıda şehir, zeplinler yüzünden ışıklarını söndürüyor.
Temmuz 1917'de kapalı kapılar ardında yargılanan ve binlerce askerin ölümüne neden olmakla suçlanan Mata Hari mahkûm edildi ve 15 Ekim 1917'de 41 yaşında Vincennes'de kurşuna dizildi. Almanya adına casusluk yaptığını hep reddetti. Tarihçiler dosyada sahtecilikler olduğuna işaret ediyor ve onu savaşı kaybeden bir Fransa'nın günah keçisi olarak görüyor; davanın 1.275 sayfası, yüz yıl sonra, 2017'de Fransız ordusu tarafından açıldı.
